Bài giảng 18: Hai Bất Đẳng Thức

Lesson Attachments

(Nếu công thức chưa load được hoặc mờ, các bạn ấn refresh để công thức hiện và rõ nét hơn nhé!)

Giả sử \mathbf{v} là một vectơ trong không gian tích phân VW là một không gian con hữu hạn chiều, ta có thể áp dụng Định lý Pythagoras cho phân tích trực giao của \mathbf{v} theo W và thu được:

\|\mathbf{v}\|^2=\|\text{proj}_W\mathbf{v}\|^2+\|\mathbf{v}-\text{proj}_W\mathbf{v}\|^2

Xem hình 2.

Hình 2: Cạnh huyền là cạnh dài nhất

Cụ thể, điều này chỉ ra rằng chuẩn của phép chiếu của \mathbf{v} lên W không vượt quá chuẩn của chính \mathbf{v}. Quan sát đơn giản này dẫn đến bất đẳng thức quan trọng sau.

ĐỊNH LÝ 16 Bất đẳng thức Cauchy–Schwarz

Với mọi \mathbf{u,v} thuộc không gian V, ta có:
\|\mathbf{u+v}\|\leq\|\mathbf{u}\|+\|\mathbf{v}\|

Chứng minh: Nếu \mathbf{u}=0, thì cả hai vế của (4) đều bằng 0, do đó bất đẳng thức đúng trong trường hợp này. Nếu \mathbf{u}\neq 0, đặt W là không gian con sinh bởi \mathbf{u}. Nhớ rằng \|c\mathbf{u}\|=|c|\|\mathbf{u}\| với mọi vô hướng c. Do đó:

\|\text{proj}_W\mathbf{v}\|=\left\|\frac{\langle\mathbf{v,u}\rangle}{\langle\mathbf{u,u}\rangle}\mathbf{u}\right\|=\frac{|\langle\mathbf{v,u}\rangle|}{\|\mathbf{u}\|^2}\|\mathbf{u}\|=\frac{|\langle\mathbf{v,u}\rangle|}{\|\mathbf{u}\|}

\|\text{proj}_W\mathbf{v}\|\leq\|\mathbf{v}\|, ta có \frac{|\langle\mathbf{v,u}\rangle|}{\|\mathbf{u}\|}\leq\|\mathbf{v}\|, từ đó suy ra (4).

Bất đẳng thức Cauchy–Schwarz rất hữu ích trong nhiều nhánh của toán học. Một vài ứng dụng đơn giản được trình bày trong phần bài tập. Ở đây, mục đích chính của chúng ta là sử dụng bất đẳng thức này để chứng minh một bất đẳng thức cơ bản khác liên quan đến chuẩn (độ dài) của các vectơ. Xem hình 3.

Hình 3: Độ dài các cạnh của một tam giác.
Định lý 17 Bất đẳng thức tam giác
Với mọi \mathbf{u,v}\in V, ta có:

\|\mathbf{u+v}\|\leq\|\mathbf{u}\|+\|\mathbf{v}\|

Chứng minh:

\begin{matrix}\|\mathbf{u+v}\|^2=&\langle\mathbf{u+v,u+v}\rangle=\langle\mathbf{u,u}\rangle+2\langle\mathbf{u,v}\rangle+\langle\mathbf{v,v}\rangle\\\leq&\|\mathbf{u}\|^2+2|\langle\mathbf{u,v}\rangle|+\|\mathbf{v}\|^2\\\leq&\|\mathbf{u}\|^2+2\|\mathbf{u}\|\|\mathbf{v}\|+\|\mathbf{v}\|^2\\=&(\|\mathbf{u}\|+\|\mathbf{v}\|)^2\\\end{matrix}

Lấy căn hai vế, ta được

\|\mathbf{u+v}\|\leq\|\mathbf{u}\|+\|\mathbf{v}\|

Đây chính là bất đẳng thức tam giác.

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Hotline: 039.2266.928
Khóa học Toefl
Phone now